Sua ExelĂ©nsia Ministru Administrasaun EstatĂĄl, TomĂĄs do RosĂĄrio Cabral, hamutuk ho Sua ExelĂ©nsia Ministru Planeamentu no Investimentu EstratĂ©jiku, GastĂŁo Francisco de Sousa, no MinistĂ©riu Obras PĂșblikas (MOP), akompaña Sua ExelĂ©nsia Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana GusmĂŁo, halaâo vizita ofisiĂĄl ba MunisĂpiu Ermera hodi haree besik servisu munisipĂĄl husi rezultadu Avaliasaun Kondisaun MĂnima neâebĂ© halaâo husi MinistĂ©riu Administrasaun EstatĂĄl (MAE).
Programa ida-neâe hanesan parte husi preparasaun IX Governu KonstitusionĂĄl molok implementa PolĂtika Desentralizasaun Poder LokĂĄl iha tinan 2027, hodi transfere poder no responsabilidade husi Governu SentrĂĄl ba nĂvel lokĂĄl.
đïž Aprezentasaun MunisĂpiu
Atividade dialogu halaâo iha Salaun ParĂłkia Gleno-Ermera.
Prezidente Autoridade Munisipål Ermera, Sr. José Martinho dos Santos Soares, halo aprezentasaun kona-ba:
-
Perfil no potĂ©nsia munisĂpiu
-
Progresu servisu sira neâebĂ© laâo daudaun
-
Prioridade dezenvolvimentu
-
Preparasaun ba implementasaun desentralizasaun
đ Rezultadu Avaliasaun Kondisaun MĂnima
Ministru TomĂĄs do RosĂĄrio Cabral hateten katak:
-
Implementasaun servisu iha kraik laâo diâak.
-
MaibĂ©, organizasaun administrasaun presiza hadiâa.
-
Iha asuntu rua atu apoiu munisĂpiu sira:
1. Apoi tékniku ba Gabinete Autoridade nian (ligasaun ho servisu 19).
2. Formasaun (kapasitasaun rekursu umanu).
đ» Dijitalizasaun no Sistema Integradu
Antes Timor-Leste tama ba ASEAN, kada suku iha ofisiĂĄl apoiu suku naâin-haat. Agora Governu foka ba:
-
Dijitalizasaun populasaun tuir seksu.
-
Sistema integradu husi suku â postu â munisĂpiu â nasionĂĄl.
-
Portal MunisipĂĄl, neâebĂ© ezije planu asaun annual no orsamentu tenke hatama.
CĂąmara de Contas rekomenda transparĂ©nsia mĂĄxima, tanba sistema neâe integradu ho Governu SentrĂĄl no ema hotu bele asesu.
Dadus Ficha de FamĂlia nasional rejista 325.777 famĂlia.
Iha Ermera iha 37.778 famĂlia, neâebĂ© liga ho Postu Administrativu sira.
Balkaun Ăniku sei integra sistema eletrĂłniku atu autoridade lokĂĄl bele atualiza dadus diretamente.
đïž Planeamentu Integradu husi Kraik ba Leten
Fulan Fevereiru toâo Marsu halaâo sorumutuk integradu:
-
Aldeia â Suku â Postu â MunisĂpiu
-
Antes 5 Maiu halaâo Enkontru Territorial Nasional
Programa PDIM no PNDS diskute husi nĂvel suku no aldeia, depois ba Asembleia MunisipĂĄl atu vota prioridade tuir kapasidade orsamentu.
đïž Infraestrutura no EdifĂsiu
-
EdifĂsiu Asembleia MunisipĂĄl iha prosesu aprovizionamentu.
-
Teste rai halo hotu ona, implementasaun sei laâo ba munisĂpiu hotu.
-
Balkaun Ăniku Ermera remata manutensaun.
-
Material husi indĂșstria Bambu Tibar instala iha Ermera no Bobonaro.
-
Ainaro no Viqueque sei iha konstrusaun; Lautém remata ona.
Konsellu Koordenasaun aprova naran Estrada ToponĂmia no Organizasaun Urbana, depois MinistĂ©riu publika iha Jornal RepĂșblika.
đ Perfil MunisĂpiu Ermera
MunisĂpiu Ermera lokaliza iha rai-laran Timor-Leste ho kapitĂĄl iha Gleno, besik km 58 hosi Dili.
-
Populasaun: liu 177.000
-
Postu Administrativu 5:
-
Atsabe
-
Ermera-Vila
-
Hatolia
-
Letefoho
-
Railaco
-
-
Suku: 56
Ermera mak produtór kafé prinsipål iha nasaun. Ekonomia bazeia ba agrikultura:
â KafĂ©
đż Ai-horis
đ Ai-fuan
Lian lokĂĄl predominante: Mambae no Kemak.
đŻ Konkluzaun
Vizita ida-neâe reafirma kompromisu Governu atu:
-
Hasaâe kapasidade administrasaun munisipĂĄl
-
Hametin transparénsia no dijitalizasaun
-
Prepara Ermera ba implementasaun Poder LokĂĄl 2027
-
Hametin partisipasaun direta povu iha governasaun